Ons kwartaalmagazine

Ontvang elk kwartaal
Nieuw Gezin in de brievenbus.
Lees meer >>

 

Nieuwsbrief

Wil jij onze nieuwsbrief ontvangen over evenementen, onderzoeken, boeken, themadagen, regionale activiteiten?



Polls

Uit onderzoek blijkt dat de komst van een stiefouder voor kinderen vaak stressvol is. Het is dan ook vaak eerder een last dan dat het fijn (een lust) is. Wat is jouw mening?

Resultaten

Loading ... Loading ...

Stiefmoeders in soorten

juni 201

Stiefmoeders in soorten

door Ed Spruijt

Vroeger kwamen stiefmoeders in een gezin na het overlijden van de eerste moeder. Tegenwoordig gebeurt dat ook nog wel maar veel vaker gaat een scheiding aan haar komst vooraf. Soms ziet vader daarna zijn kinderen nooit meer, dan is zijn nieuwe vriendin slechts een stiefmoeder op afstand. Vaak komen de kinderen om het weekend bij vader, dan is de nieuwe partner een weekendstiefmoeder. In co-oudergezinnen is zij beurtelings stiefmoeder met en zonder kinderen. Minder dan 10 procent van de scheidingskinderen woont bij vader. De nieuwe vriendin wordt dan voltijdstiefmoeder. Natuurlijk wordt vader’s nieuwe partner niet altijd stiefmoeder. Ze kan ook vooral zijn vriendin zijn voor de kinderen en gewoon Lieke of Sofie worden genoemd.

De meeste mensen denken bij het woord stiefmoeder aan de vrouw die permanent in het gezin woont, een stiefmoedergezin dus. Uit Amerikaans en Nederlands onderzoek is gebleken dat die stiefmoeders gemiddeld ruim 5 jaar jonger zijn dan de vaders. Dat is een groot verschil (in eerste huwelijken is de vrouw gemiddeld ruim 2 jaar jonger) en ook anders dan in stiefvadergezinnen: daar zijn de partners ongeveer even oud met een grote spreiding naar boven en beneden (moeders met oudere partners maar ook moeders met jongere partners). Die jonge leeftijd van de stiefmoeder betekent dat zij zelf meestal nog geen kinderen heeft en dus ook geen opvoedervaring. Ook blijkt dat zij vaak snel een centrale rol gaat vervullen in het huishouden en de kinderverzorging. In stiefmoedergezinnen worden tenslotte vaker nog weer kinderen geboren dan in stiefvadergezinnen.

Het woord stiefmoeder heeft nog steeds een tamelijk negatieve klank. Wordt dat door onderzoek bevestigd? Op het eerste gezicht wel. Recent is weer gebleken dat kinderen in stiefmoedergezinnen gemiddeld iets agressiever, depressiever en angstiger zijn dan kinderen in stiefvadergezinnen en ook dan kinderen in eenoudergezinnen. Hoe komt dat? In de eerste plaats speelt de relatief jonge leeftijd van de stiefmoeder een rol. Zij is vaak onervaren en er is geen volledig generatieverschil met de kinderen. In de tweede plaats krijgt en/of neemt zij direct veel meer opvoedingstaken in het gezin dan een stiefvader. De vader in het gezin, die haar langzaam zou moeten steunen haar plaats te vinden, is vaak (weer) fulltime aan het werk. Bovendien neemt zij vaak vol goede moed en enthousiasme de centrale rol binnen het gezin op haar schouders.

Valarie King heeft in Amerika onderzoek gedaan naar de vraag hoe close stiefmoeders zijn met hun stiefkinderen en of dat belangrijk is voor de problemen van die kinderen. Het is niet verbazingwekkend dat kinderen in stiefmoedergezinnen het meest close zijn – de sterkste band hebben – met hun vader. Dat is de centrale figuur in het gezin en hij moet die taak ook op zich nemen. Verder blijkt dat kinderen een vrijwel even sterke band hebben met hun uitwonende biologische moeder als met hun inwonende stiefmoeder. Vaak gaan die twee banden ook goed samen. Er is wel veel spreiding in de band met hun biologische moeder: die is nogal eens heel goed of heel slecht.

Uit King’s onderzoek blijkt ook weer dat een sterke band met de inwonende ouder, in stiefmoedergezinnen dus de vader, een belangrijke beschermende factor is voor problemen van kinderen. Hetzelfde geldt overigens voor de inwonende moeder in stiefvadergezinnen. Opvallende uitkomst is verder dat de sterkte van de band met de inwonende stiefmoeder niet samenhangt met de mate van problemen van kinderen. Waarom dit zo is, kan King niet verklaren. Misschien is de invloed van stiefmoeders op kinderen indirect. Door haar komst fleurt vader weer op en dat verbetert de sfeer in huis. Nader onderzoek wordt aanbevolen.

Deze gegevens overziende kunnen de volgende aanbevelingen, ook voor jonge stiefmoeders en hun partners, worden benadrukt:

- Vaders hebben een spilfunctie in het gezin en moeten hun partner ondersteunen om geleidelijk haar positie in het gezin te vinden.

- Stiefmoeders moeten realistische verwachtingen koesteren over het nieuwe gezin.

- Ouders en stiefouders doen er goed aan niet voorbij te gaan aan de gevoelens van ‘de andere ouder op de achtergrond’.

- Praten met soortgenoten kan erg nuttig en relativerend zijn.

Bronnen:

King, V. (2007). When Children Have Two Mothers: Relatonships With Nonresident Mothers, Stepmothers, and Fathers. Journal of Marriage and Family, 69, 1178-1193.

Spruijt, E., & Kormos, H. (2010). Handboek scheiden en de kinderen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

 

 

 

Leave a Reply




Post Comment

Volg ons



(c) 2013 Nieuwgezin

Niets uit deze site mag worden verveelvoudigd, opgeslagen en/of openbaar gemaakt op enige wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Nieuwgezin.

Contact

Voor vragen, opmerkingen en berichten staan wij altijd open. Stel je vraag aan de juiste persoon via de contactpagina. Je kunt je ook direct richten tot een van de bestuursleden.